Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Ο σταυρός του Χριστού, οι εικόνες και η ελευθερία μας


Η πρόσφατη απόφαση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων για την απαγόρευση ανάρτησης του Εσταυρωμένου Χριστού στις σχολικές αίθουσες της Ιταλίας αναθέρμανε τη «συζήτηση» στη χώρα μας για τη σχέση κράτους – Εκκλησίας, το περιεχόμενο της θρησκευτικής εκπαίδευσης στα ελληνικά σχολεία και τη γενικότερη στάση του κράτους απέναντι στο θρησκευτικό φαινόμενο. Η λέξη συζήτηση είναι σε εισαγωγικά, γιατί τις περισσότερες φορές αυτό που εισπράττω εγώ είναι ένα ακατάσχετο παραλήρημα, φλύαρο, ανεδαφικό και ανέξοδο για την έννοια της ελευθερίας και της δημοκρατίας. Κι εδώ ακριβώς θέλω να σταθώ.
Αυτοί που ζητούν τώρα την αποκαθήλωση των θρησκευτικών συμβόλων από τις σχολικές τάξεις είναι αυτοί που απαιτούν από χρόνια τη μετατροπή του μαθήματος των Θρησκευτικών σε άοσμο, άγευστο, ψυχρά εγκυκλοπαιδικό. Βέβαια, δεν θα έλεγαν όχι και στην κατάργησή του. Αντιδρούν επίσης στην επισήμανση και διέγερση της εθνικής, ιστορικής και πολιτισμικής μνήμης, στα πλαίσια ενός άκρως επικίνδυνου διεθνισμού. Το θέμα με το σταυρό του Χριστού στα σχολεία της Ιταλίας είναι η κορυφή του παγόβουνου σε ένα θέμα, που έχει πολλές προεκτάσεις για τη νεοελληνική κοινωνία.
Όσα θα ακολουθήσουν έχουν άμεση σχέση και με το σχολείο και την κοινωνία γενικότερα. Το σχολείο οφείλει να είναι αναπόσπαστο σώμα της κοινωνικής ζωής, να την υπηρετεί, να τρέφεται από αυτή και να την ανατροφοδοτεί. Σε αντίθετη περίπτωση, αποτελεί μία αφυδατωμένη κατάσταση. Έρχομαι λοιπόν να ρωτήσω: Γιατί η ελευθερία της σκέψης και η δημοκρατική συνείδηση διαμορφώνεται σε έναν εκπαιδευτικό και κοινωνικό χώρο, απογυμνωμένο από θρησκευτικά ιδεώδη και πατριωτισμό; Ή αντίστροφα. Εφόσον κάθε σκεπτόμενος άνθρωπος αρνείται τον εθνικισμό, τη θεοκρατία και τη θρησκοληψία, ποιος θα μου αποδείξει ότι η αγάπη προς την πατρίδα και η ορθόδοξη πίστη και θεολογία δεν συμβάλλουν στη δημιουργία ελεύθερων και δημοκρατικών συνειδήσεων; Ποιος θα μου αποδείξει ότι κοινωνία και σχολείο χωρίς τα δύο προηγούμενα στοιχεία είναι υγιή ενώ η πρόσληψή τους συνιστά ασθένεια;
Συχνά αναρωτιέμαι: Μήπως δεν πάω καλά; Μήπως ζω σε άλλο κόσμο; Προσωπικά, έχω βαρεθεί να βλέπω να το παίζουν δάσκαλοι της ελευθερίας και της δημοκρατίας οι πολιτικοί που δεν έχουν το θάρρος να πουν τη γνώμη τους για να μη διαγραφούν από το κόμμα και χάσουν τη θεσούλα τους. Αλλά και όλοι όσοι καπηλεύονται την ελευθερία και τη δημοκρατία για την εξυπηρέτηση των συμφερόντων τους. Γύρω από όλους αυτούς, έχει στηθεί ένα ολόκληρο σύστημα από πολιτικάντηδες, οσφυοκάμπτες, χειροκροτητές και ανθρωπάκια που έχουν το θράσος να απαιτούν ρόλο κοινωνικού ταγού, εκπαιδευτικού καθοδηγητή, ενσαρκωτή της ελευθερίας και δημοκρατίας και εμπνευστή της νέας γενιάς.
Και ας πάμε λίγο και στην εκπαίδευση. Γιατί είναι πιο δημοκρατικός και με ελεύθερη σκέψη ένας δάσκαλος ή καθηγητής, ο οποίος δεν πιστεύει πουθενά, δεν λογαριάζει τίποτα, ενοχλείται από την εικόνα του Χριστού στην τάξη και θεωρεί τη μισή ελληνική ιστορία μυθολογικό κατασκεύασμα από αυτόν που διαπνέεται από ορθό εκκλησιαστικό και εθνικό πνεύμα, σέβεται τα σύμβολά τους και ζει με βάση τις πανανθρώπινες αξίες που προέρχονται από το πνεύμα αυτό. Προσωπικά, την πρώτη περίπτωση δεν θα την ήθελα για τα παιδιά μου.
Ας πάψουμε σε αυτή τη χώρα, στα πλαίσια του υποτιθέμενου εκσυγχρονισμού μας και της αποτίναξης των λαθών του παρελθόντος να είμαστε αλλεργικοί απέναντι στην ορθόδοξη πίστη και εκκλησιαστική ζωή και στην αγάπη για την πατρίδα. Δεν μιλώ ούτε για κοντόφθαλμη λαϊκή θρησκευτικότητα και δεισιδαιμονική προσέγγιση του Θεού ούτε για εθνοφυλετικό ρατσισμό και ξενοφοβία, στοιχεία εξίσου καταστρεπτικά για τη συνοχή της κοινωνίας. Όμως, το «Ελλάς Ελλήνων Χριστιανών» ανήκει στο παρελθόν και κανείς ορθά σκεπτόμενος δεν το ασπάζεται. Αυτοί που το ανακαλούν συχνά είναι αυτοί για τους οποίους είπαμε στην αρχή, θέλοντας να σπιλώσουν συνειδήσεις και πρόσωπα. Προφανώς, κρύβεται και μια ψυχολογική ανασφάλειά τους και έχουν ανάγκη να βάζουν παντού ταμπέλες.
Δεν πρόλαβε να στεγνώσει το μελάνι της απόφασης του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου, δεν πρόλαβε να κάνει έφεση η Ιταλία εναντίον της απόφασης και έσπευσε ο ΣΥΡΙΖΑ δια του βουλευτή του Γρ. Ψαριανού να υποβάλει ερώτηση στη Βουλή προς την Υπουργό Παιδείας εάν προτίθεται να αποκαθηλώσει τις εικόνες και τα θρησκευτικά σύμβολα από τα ελληνικά σχολεία και να μετατρέψει σε προαιρετικές εκδηλώσεις την πρωινή προσευχή και τον συχνό (;) εκκλησιασμό και εκτός του ωρολογίου προγράμματος του σχολείου. Είναι να απορεί κανείς με τη σπουδή αυτού του κομματικού χώρου, ο οποίος βέβαια δεν εκφράζει όλη την Αριστερά – φαίνεται άλλωστε και από τα πρόσφατα ποσοστά του. Πάντως, η αγάπη του ειδικά για το μάθημα των Θρησκευτικών είναι έκδηλη...
Ορισμένες ακόμη σκέψεις με αφορμή το ζήτημα της ανάρτησης εικόνων στις σχολικές αίθουσες διδασκαλίας:
α) Πρέπει να είμαστε αρκετά επιφυλακτικοί όταν αναφερόμαστε στη σχέση που έχει η Ιταλία και οι άλλες ευρωπαϊκές χώρες με τις εκκλησιαστικές κοινότητες και την ηγεσία τους. Πέρα από τις ουσιώδεις κοινωνικές και εκπαιδευτικές διαφορές που υπάρχουν με την Ελλάδα, το σημαντικότερο είναι η διαφορά που υπάρχει μεταξύ Ορθοδοξίας, Ρωμαιοκαθολικισμού και Προτεσταντισμού. Όσοι γνωρίζουν στοιχειώδη θεολογία και εκκλησιαστική ιστορία, καταλαβαίνουν. Το κακό είναι ότι όσοι δεν γνωρίζουν, μιλάνε, γενικεύουν και αποπροσανατολίζουν.
β) Τίνος μη Ορθόδοξου μαθητή καταπιέζεται η συνείδησή του και καταστρατηγείται η ελευθερία του από τη θέα του προσώπου του Χριστού; Ο Χριστός αποτελεί ιερό πρόσωπο για το Ισλάμ μετά τον προφήτη Μωάμεθ, ακόμη και οι Μάρτυρες του Ιεχωβά τον κηρύττουν, αποτελεί ένα μύστη για τους Μασόνους. Για τους συνειδητοποιημένους άθρησκους, ο Χριστός αποτελεί σύμβολο αυταπάρνησης και αυτοθυσίας και η διδασκαλία του θεωρείται θεμελίωση του ανθρωπισμού, της αλληλεγγύης, της διαλεκτικότητας και της αγάπης. Σε πρόσφατη δημοσκόπηση στην Ιταλία (Corriere della Sera – 8/11/2009), το 68% από όσους δεν πηγαίνουν ποτέ στην Εκκλησία, τάσσεται υπέρ της παρουσίας του σταυρού στις σχολικές αίθουσες.
γ) Στους μουσουλμάνους, που έχουμε πολλούς πλέον μαθητές, απαγορεύεται η απεικόνιση των ιερών προσώπων, άκουσα πρόσφατα από κάποιον που υπερασπιζόταν τα δικαιώματα των μειονοτήτων στα σχολεία. Αν μπούμε σε τέτοιας μορφής προβληματισμό, μήπως να εφαρμόσουμε και όσα λέει το Κοράνι για την αντιμετώπιση των μη Μουσουλμάνων και για τη θέση της γυναίκας στην κοινωνία και έναντι των ανδρών; Τι λένε οι κοινωνικοί αγωνιστές και υπερασπιστές της ανεκτικότητας για αυτά;
δ) Με τη λογική που ακολουθείται σχετικά με τις εικόνες στη σχολική τάξη, μήπως να μετονομαστούν τα σχολεία των δήμων Αγίας Βαρβάρας, Αγίων Δέκα και Αγίου Μύρωνα στο νομό Ηρακλείου; Πώς μπορεί ένας αλλόδοξος μαθητής να λέει ότι φοιτά σε ένα από αυτά; Ακόμη και η μνεία ή η ανάγνωση του ονόματός τους δεν αποτελεί εμπόδιο για τη διαμόρφωση ελεύθερης και δημοκρατικής συνείδησης;
ε) Τελικά, τα δικαιώματα της πλειοψηφίας ποιος θα τα υπερασπιστεί σε αυτή τη χώρα; Γιατί για όλα αυτά τα ζητήματα δεν γίνεται ένα δημοψήφισμα; Μήπως κάποιοι δεν τολμούν να το ζητήσουν και προσπαθούν με τη λογική του κλεφτοπόλεμου να πυροδοτούν καταστάσεις, που ποτέ δεν αποτέλεσαν πρόβλημα στην ιστορία της κοινωνικής και εκπαιδευτικής ζωής;
Οι κατά καιρούς ψευδο-προοδευτικοί δεν έχουν το θάρρος, την ευθύτητα και την ετοιμότητα να προκαλέσουν μία εκ βάθους σοβαρή συζήτηση επί όλων των πλευρών του θέματος της θεολογικής – εκκλησιαστικής και εθνικής – πατριωτικής προοπτικής της νεοελληνικής κοινωνίας, όχι ως ασφυκτικού εναγκαλισμού (όπως θέλουν να παρουσιάζουν τις δύο προοπτικές), αλλά ως δύο παράλληλες, γόνιμες και δημιουργικές δυνάμεις της ζωής. Πάντως, και τα δύο αυτά μεγέθη περιλαμβάνουν την αποδοχή και του μετανάστη και του αλλόδοξου. Η ειρήνη, η αλληλεγγύη, η συμφιλίωση και η αποδοχή της ετερότητας είναι δομικά στοιχεία και της ορθής θεολογίας και πίστης και του υγιούς πατριωτισμού. Να μην προσπαθούν κάποιοι λοιπόν με πυροτεχνήματα να φωτίσουν την ασέληνη νύχτα των ιδεολογικών τους αδιεξόδων και κομματικών τους αγκυλώσεων. Κρίμα, αλλά το κουτόχορτό τους δεν το τρώμε πλέον.

Σχόλια

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Έμμηνος ρύση και Θεία Κοινωνία

Να κάνω από την αρχή τρεις διευκρινίσεις: α) Το παρόν είναι άρθρο. Δεν διεκδικεί δάφνες ενδελεχούς θεολογικής μελέτης ή διδακτορικής διατριβής. β) Δεν υποκαθιστά ή υποσκελίζει σωματικούς και ψυχολογικούς παράγοντες που λαμβάνει υπόψη της κάθε γυναίκα, αλλά ούτε και την πνευματική καθοδήγηση από τον πνευματικό πατέρα, που (προφανώς) σταθμίζει και άλλα ζητήματα. (Βέβαια, είναι μεγάλη η συζήτηση για τις αρμοδιότητες και τα όρια των πνευματικών στο ζήτημα της Θείας Κοινωνίας των πνευματικών τους τέκνων…). γ) Αναφέρεται μόνο στο αν υπάρχουν ΘΕΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ για τη Θεία Κοινωνία ΜΟΝΟ ΚΑΙ ΜΟΝΟ για την έμμηνο ρύση. Έχω κεφαλαία όλα τα γράμματα σε κάποιες λέξεις, γιατί ο Θεός να μας φυλάει από τις παρεξηγήσεις των θρήσκων. Δεν γίνεται όμως οι «ιδιωτικές θεολογίες» του καθενός να αντικαθιστούν την ανθρωπολογία και τη θεολογία της Εκκλησίας.
Παλαιά Διαθήκη Στην Παλαιά Διαθήκη, κυρίως στο Λευιτικό και στο Δευτερονόμιο, υπάρχουν άφθονα εδάφια που αναφέρονται στην ακαθαρσία – αμαρτία τη…

Η ομιλία μου στην επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940 (2013)

Έχουμε συνηθίσει να δίνουμε στις εθνικές επετείους είτε μυθικά στοιχεία είτε χαρακτηριστικά μνημοσύνου. Γι’ αυτό ίσως και δεν μας αγγίζουν αρκετά. Οι μεγάλοι δεν διδάσκονται από αυτές και οι νεότεροι δεν ενδιαφέρονται. Σχεδόν όλοι οι νέοι αδιαφορούν για τους μύθους και τα πεθαμένα πράγματα και αρκετοί αντιμετωπίζουμε τις επετείους ως πέρα από εμάς, έξω από τη ζωή μας. Ίσως ως ευκαιρία ξεκούρασης και εκδρομής ή έστω ως ευκαιρία για μια ημέρα εθνικής ανάτασης. Αλλά ως εκεί. Τίποτε παραπέρα. Και κάπως έτσι, κάπου εκεί γεννιέται ο εθνικισμός από τη μια πλευρά και ο εθνομηδενισμός από την άλλη. Αποτέλεσμα και οι δυο της έλλειψης παιδείας και της ιστορικής συναίσθησης. Η σημερινή επέτειος της 28ης Οκτωβρίου δεν είναι μνημόσυνο. Ακόμη κι αν κάποιοι από τους πρωταγωνιστές των γεγονότων έχουν πεθάνει είτε στο πεδίο της μάχης είτε στη διάρκεια των χρόνων έως σήμερα, οι αξίες και τα ιδανικά που υπηρέτησαν ζουν ακόμη. Και θα ζουν, όσο υπάρχουν άνθρωποι με παιδεία και ήθος. Εξάλλου, αν ζούσαν οι αγ…

Απασφάλιση θεολόγου…

Γειά σας. Είμαι ο Παναγιώτης Ασημακόπουλος, θεολόγος καθηγητής στο Λύκειο Γαζίου στο Ηράκλειο της Κρήτης. Είμαι 41 ετών, παντρεμένος με μια πραγματική ηρωίδα και έχουμε τρία παιδιά. Δεν είμαι χορτοφάγος, ούτε vegan. Δηλώνω χριστιανός αναρχικός, απεχθάνομαι τη βία και δεν έχω κατοικίδιο. Από μουσική ακούω τα πάντα (εκτός από hiphop), αλλά κυρίως τα ξένα που παίζουν στα club, βυζαντινή μουσική και καψουροτράγουδα. Δεν πίνω αλκοόλ, δεν καπνίζω και κοιμάμαι από τις 11 το βράδυ. Δεν ανήκω στο θεολογικό σύνδεσμο Καιρός, δεν εκπροσωπώ κανέναν, δεν λιβανίζω κανέναν και ένα από τα αγαπημένα μου φαγητά είναι οι μπάμιες. Άνετα θα με χαρακτήριζε κανείς τουλάχιστον ανισόρροπο. Γι’ αυτό το λόγο από εδώ και κάτω διαβάζετε με δική σας ευθύνη… Νέα προγράμματα σπουδών στα Θρησκευτικά. Μπουρλότοοοο!!! Εδώ και πέντε χρόνια γράφονται, δοκιμάζονται, διορθώνονται και, από το Σεπτέμβρη που μας πέρασε, εφαρμόζονται. Με πολλά προβλήματα και δυσκολίες, καθώς η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας ήθελε να κάνει…

Η θλιβερή εικόνα των μαθητών της Γ΄ Λυκείου

Την ώρα που γράφω αυτές τις αράδες, έχω αρκετό θυμό και θλίψη. Θα γράψω όμως αυτά ακριβώς που νιώθω. Χαιρετάς τους μαθητές σου που τελειώνουν τη Β΄ Λυκείου με την ευχή «Καλό καλοκαίρι» και το Σεπτέμβρη που τους ξαναβλέπεις, κάτι έχει χειμωνιάσει. Οι περισσότεροι μαθητές - αυτοί που ονομάζονται συνειδητοποιημένοι - έχουν το παγωμένο χαμόγελο της αμηχανίας, όταν τους ρωτήσεις πώς πέρασαν το καλοκαίρι τους. Με το θολό βλέμμα προσηλωμένο στις ημέρες του Μάη που θα κρίνουν τον κόσμο (τους). Κάποιοι έχουν ήδη μετρήσει πόσος καιρός (σε μήνες, εβδομάδες, ακόμη και ημέρες) απομένει μέχρι τότε. Στους δικούς μου τελειόφοιτους μαθητές προτείνω να θυμηθούν πώς άρχισαν το σχολικό τους ταξίδι. Να κάνουν και μια βόλτα στο παλιό τους νηπιαγωγείο. Χαρούμενα, ζωηρά παιδάκια με όρεξη για παιγνίδι και ανακαλύψεις. Πώς τελειώνουν; Κουρασμένοι, αγανακτισμένοι, αγχωμένοι και με το «άντε να τελειώνουμε για να αρχίσουμε να ζούμε». Πότε ήταν η τελευταία φορά που χάρηκαν τη μάθηση; Πότε ήταν η τελευταία φορά που ε…

Το «δικαίωμα» των καταλήψεων

Δυστυχώς, στην καθημερινότητά μας το αυτονόητο, το νόμιμο και το λογικό αναμετράται στα ίσα με την κουτοπονηριά, την παρανομία και τη λαμογιά. Δεν χρειάζεται να μαντέψουμε ποιος νικάει. Και υπεύθυνοι δεν είναι μόνο οι πέντε δέκα νταήδες, θρασύδειλοι, βολεμένοι. Εξίσου υπεύθυνο είναι και το συντριπτικό ποσοστό των μελών μιας κοινωνίας που δεν άκουσαν, δεν είδαν, δεν κατάλαβαν. Της κοινωνίας του «τι σε νοιάζει εσένα;» και της κοινωνίας του «ωχ, αδερφέ, μη χώνεις τη μύτη σου για να μη βρεις κανένα μπελά». Σε μια τέτοια κοινωνία μεγαλώνουμε και διδάσκουμε παιδιά. Και ως έθιμο πλέον – αυτονόητο και αδιατάρακτο – κάθε φθινόπωρο στα σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας υλοποιείται το «δικαίωμα» της κατάληψης. Ε, ας το πούμε ξεκάθαρα πλέον. Δεν υπάρχει τέτοιο δικαίωμα. Η κατάληψη οποιουδήποτε δημοσίου κτιρίου ή δρόμου, η απαγόρευση πρόσβασης σε δημόσια αγαθά είναι ενέργειες παράλογες, παράνομες και υποτιμητικές για μια κοινωνία που θέλει να λέγεται πολιτισμένη. Βέβαια, το μάθημα «ό…

Μεταξύ θεολόγων ειλικρίνεια…

Τα Θρησκευτικά αλλάζουν. Νέα Προγράμματα Σπουδών. Τα πρώτα μάλιστα σε σχέση με όλα τα άλλα μαθήματα. Αντιδράσεις, ενθουσιασμοί, μουδιάσματα. Άλλοι "εις το πυρ το εξώτερον", άλλοι "ναι μεν, αλλά", άλλοι "επιτέλους". Μεταξύ θεολόγων ειλικρίνεια; Σίγουρα; Πάμε… - Όλο αυτό το χρονικό διάστημα δεν σταθήκαμε όλοι στο ύψος και στην ουσία της αποστολής μας. Ουκ ολίγοι – και μάλιστα μεγαλόσχημοι και με θέσεις – επιδόθηκαν σε ένα φαύλο κύκλο καταγγελιών, διχασμού και αλληλοφαγωμάρας. Άλλοι ανακάλυπταν παντού προδοσίες των ιερών και των οσίων και άλλοι έχτιζαν τη φήμη τους ως προχώ και updated. Το κοινό τους; Δεν είχαν διαβάσει αυτό που πολεμούσαν ή που εκμεταλλεύονταν.... - Δόθηκε αφορμή και χώρος στους κάθε λογής ΓΟΧ, ιδεοληπτικούς και περιφερόμενους του διαδικτύου να εκμεταλλευτούν και να διαστρεβλώσουν την έννοια «μάθημα των Θρησκευτικών». - Θυμηδία και οίκτος μόνο μπορεί να συνοδεύει σχόλια του τύπου «το 666 επιβάλει το νέο μάθημα των Θρησκευτικών» ή «ας τελειώνουμ…

Κύριε Υπουργέ, ελάτε να παίξουμε

Μπορεί κάποιος, διαβάζοντας μόνο τον τίτλο, να νομίσει ότι το άρθρο είναι περιπαικτικό. Όχι, όχι, καθόλου…. Εξάλλου, το παιδί και το παιγνίδι (ομόρριζα) είναι πολύ σοβαρές υποθέσεις. «Θρησκευτικά δεν διδάσκονται στα σχολεία. Η ώρα του παιδιού είναι». Δεν μπορώ να υποθέσω εάν, την ώρα που έλεγε τα παραπάνω, ο υπουργός Παιδείας κ. Ν. Φίλης είχε και τη χαρά που νιώθει κανείς, όταν ανεβάζει το αίμα του άλλου στο κεφάλι. Συγγνώμη που θα σας απογοητεύσω, κύριε Υπουργέ, αλλά πλέον έχουμε συνηθίσει. - Έχουμε συνηθίσει από προκατόχους σας ότι όποιος θέλει να τραβήξει πάνω του τα φώτα της δημοσιότητας, λέει και μια περισπούδαστη κοτσάνα για τα Θρησκευτικά. - Έχουμε συνηθίσει ότι όποιος δεν παράγει έργο, μιλάει εναντίον των Θρησκευτικών για να πείσει τα απανταχού πρόβατα ότι έλυσε τα θέματα της παιδείας. - Έχουμε συνηθίσει ότι όποιος θέλει να πουλήσει δήθεν προοδευτισμό και αριστεροσύνη, υψώνει κορώνες (όχι βασιλικές…) κατά των Θρησκευτικών. Απλά αυτό που χρειάζεται στην κοινωνία μας είναι περισσότ…

Ποιοι μιλάνε (συνήθως….) για το μάθημα των Θρησκευτικών;

Το μάθημα των Θρησκευτικών ήταν ανέκαθεν στο επίκεντρο ιδεολογικών, διοικητικών και άλλων αντιπαραθέσεων. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα αναζωπυρώθηκε το «ενδιαφέρον» για χάραξη γραμμής. Συνήθως αυτοί που μιλάνε (σε συνέδρια, βιβλία, άρθρα, στο διαδίκτυο, στο γυαλί και στη Βουλή…) σχετικά με το μάθημα είναι οι παρακάτω: Α) Καθηγητές Πανεπιστημίου: Αρκετοί από αυτούς έχουν από ελάχιστη έως καθόλου ιδέα για το τι όντα διαβιούν στη σχολική τάξη. Λάτρεις και πιστοί ακόλουθοι παιδαγωγικών θεωριών, διδακτικών αρχών και στόχων, μετά δυσκολίας ακούγονται ή διαβάζονται ύστερα από ένα δεκάλεπτο. Ευχαρίστως, παραχωρώ μια οποιαδήποτε τάξη μου για να διαπιστώσω κι εγώ πώς εφαρμόζονται όλα αυτά. Ίσως να είναι και η ετεροχρονισμένη εκδίκησή μου για το διάβασμα του αλήστου μνήμης ΑΣΕΠ. Τον τελευταίο καιρό στον κλάδο τους ευδοκιμεί και ένα άλλο είδος: αυτό του «βγάζουμε τα προσωπικά μας στην πλάτη του μαθήματος»…. Β) Επίσκοποι, κληρικοί και μοναχοί: Ορισμένοι από αυτούς έχουν μια ρομαντική ιδέα για το μάθη…

Λογικά, δεν υπάρχει Θεός…

Ομολογώ ότι όταν ήμουν μαθητής Λυκείου, είχα ένα πολύ ισχυρό θεωρητικό οπλοστάσιο με επιχειρήματα και απόψεις που κατέληγαν στο ότι «λογικά, υπάρχει Θεός». Θυμάμαι ακόμη την ικανοποίηση μετά από δυναμική επιχειρηματολογία και ειδικά όταν αυτή κατέληγε στην κατατρόπωση του αμφισβητία ή (ακόμη καλύτερα) του εχθρού της πίστης. Κόκκινο πανί η αντιπαράθεση με άτομα του συνδρόμου «Iamanatheist, debateme». Τώρα που έχω ήδη ισοφαρίσει τα έτη αποφοίτησης με την ηλικία αποφοίτησης, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι «λογικά, δεν υπάρχει Θεός». - Πώς είναι δυνατόν ένας Θεός παντοκράτορας να μην κάνει τίποτε για τόσα φτωχά και άρρωστα παιδάκια, για τόσες εξαθλιωμένες οικογένειες; - Πώς είναι δυνατόν ένας Θεός παντογνώστης να μην δίνει λίγη σοφία σε γιατρούς και επιστήμονες ώστε να ανακαλύψουν το φάρμακο για τον καρκίνο; - Πώς είναι δυνατόν ένας Θεός πανάγαθος να αφήνει μόνο και αβοήθητο τον Υιό Του να χλευάζεται, να σταυρώνεται και να πεθαίνει από κάποιους αχάριστους ευεργετηθέντες; - Πώς είναι δυνατόν ένας …

Περί παρελάσεων και άλλων δαιμονίων…

(Αδριανούπολη, 25 - 3 - 1922)
            Να εξηγηθώ για να …παρεξηγηθώ! Ο καθένας σε αυτή τη ζωή ό,τι θέλει βλέπει και ό,τι θέλει καταλαβαίνει. Ως εκ φύσεως αντίθετος με τη στρατιωτική νοοτροπία και το μιλιταριστικό πνεύμα, στις μαθητικές παρελάσεις βλέπω τα κάτωθι: α) Τους μαθητές μου να βαδίζουν με χαμόγελο και ζωντάνια σε μία συμβολική εκδήλωση απόδοσης τιμών σε ανθρώπους που έδωσαν τη ζωή τους για να υπηρετήσουν αξίες και ιδανικά (φιλοπατρία, ελευθερία, αξιοπρέπεια, κ.λ.π.) β) Μικρούς και μεγάλους να καμαρώνουν μέσα στις ποικίλες, περίτεχνες και πολύχρωμες παραδοσιακές ενδυμασίες του τόπου μας. Στοιχείο πολιτισμού, λαογραφίας και ιστορίας, όπως συμβαίνει και σε αντίστοιχες παρελάσεις σε κάθε γωνιά αυτού του πλανήτη. γ) Μικρές ψηφίδες ιστορίας και σεβασμού των συμβόλων, μόνο και μόνο λόγω της παρουσίας της σημαίας, των τραγουδιών και των λόγων που ακούγονται. Στο χέρι εκπαιδευτικών και γονιών είναι να αξιοποιήσουμε σωστά τις ευκαιρίες και να αποφύγουμε τη σκοτεινιά του εθνικισμού. δ) …