Μετάβαση στο κύριο περιεχόμενο

Επιστολή – απάντηση σε άρθρο σχετικά με την Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Ναυπάκτου


Είναι άλλο πράγμα να γράφει κανείς ξεκάθαρα και να βγάζει ένα συμπέρασμα και άλλο πράγμα να έχει προαποφασίσει το συμπέρασμα και μετά να γράφει. Διάβασα πρόσφατα ένα άρθρο του κ. Αθανάσιου Βαμβίνη στην εφημερίδα «Ελεύθερη Ώρα» σχετικά με τη διαμάχη μεταξύ του Σεβ. Μητροπολίτη Ναυπάκτου κ. Ιεροθέου και της Ιεράς Μονής Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Ναυπάκτου. Είναι ένα στρατευμένο κείμενο που έχει ως μοναδικό σκοπό να δείξει το «κακό» μοναστήρι. Επειδή, κύριε Βαμβίνη, μάλλον ανήκω στους «θεολογικά ευαισθητοποιημένους και γνωρίζοντες», τους οποίους θεωρείτε ικανούς να κατανοήσουν ότι «το πρόβλημα είναι βαθιά εκκλησιολογικό και η πηγή του πνευματική», έχω να σας κάνω ορισμένες παρατηρήσεις.

Α) Ενοχλείστε από το συνεδριακό κέντρο, τη μονάδα ιχθυοκαλλιέργειας, το ραδιοφωνικό σταθμό και τις άλλες δραστηριότητες του μοναστηριού που, κατά τη γνώμη σας, οδηγούν στον ακτιβισμό και σε ένα νέο τύπο μοναχισμού που «απέχει πολύ από τον μοναχισμό της ορθόδοξης παράδοσης και της ησυχίας».

- Πριν από 20 ημέρες έγινε ένα συνέδριο για το μοναχισμό σε ένα μοναστήρι στη Γουμένισσα, στο οποίο συμμετείχαν εκπρόσωποι από μοναστήρια, από το Άγιο Όρος, καθηγητές Πανεπιστημίου και έστειλαν χαιρετισμούς δυο μητροπολίτες. Να το καταδικάσουμε;

- Στην Κρήτη, όπου ζω και εργάζομαι, υπάρχει το γυναικείο μοναστήρι της Παναγίας Καλυβιανής που φιλοξενεί πάνω από 100 ορφανά και άπορα κορίτσια και δεκάδες ανήμπορες και ηλικιωμένες γυναίκες; Να διώξουμε τα παιδιά και τις γυναίκες για να μη χαλάνε την ησυχία των καλογριών; Μήπως οι μοναχές κινούνται από άκρατο ακτιβισμό;

- Να κατηγορήσουμε τα μοναστήρια (και του Αγίου Όρους) που καλλιεργούν περιβόλια και κήπους, ώστε να είναι αυτάρκεις οι Πατέρες και να μπορούν να προσφέρουν φιλοξενία και φαγητό στους προσκυνητές; Ή να κατηγορήσουμε μόνο την Ιερά Μονή Μεταμορφώσεως του Σωτήρος Ναυπάκτου για τη μονάδα ιχθυοκαλλιέργειας;

- Ποια ακριβώς είναι η διαφορά της διάδοσης του λόγου του Θεού μέσα από ένα ραδιοφωνικό σταθμό από τη διάδοση μέσα από βιβλία για τα οποία μάλιστα εισπράττεται και χρηματικό αντίτιμο, ώστε να καταδικάζουμε το πρώτο και να επαινούμε το δεύτερο;

- Τα μοναστήρια στο Βυζάντιο ήταν πρωτοπόρα και αρκετά από αυτά είχαν νοσηλευτικά ιδρύματα. Προφανώς, το γνωρίζουμε και από τις αναφορές επί του θέματος του Μητροπολίτη Ναυπάκτου κ. Ιεροθέου. Πώς ασκούσαν την ησυχία (όπως εσείς την φαντάζεστε, κύριε Βαμβίνη) οι μοναχοί ανάμεσα σε τραύματα, κραυγές, πόνο και δυστυχία; Εάν δεν υπήρχε η Μονή Στουδίου με τη σχολή αντιγραφέων, γνωρίζετε πόσο φτωχότεροι θα ήμασταν σε αρχαία κείμενα; Η αντιγραφή κειμένων του Αριστοφάνη και των αρχαίων τραγωδιών από τους μοναχούς είναι συμβατή με «τον μοναχισμό της ορθόδοξης παράδοσης και της ησυχίας»;

- Όταν φέρνετε στο νου σας την προσφορά των μοναστηριών κατά τη διάρκεια της Τουρκοκρατίας, πώς την αξιολογείτε; Τι σχέση μπορεί να έχει με «τον μοναχισμό της ορθόδοξης παράδοσης και της ησυχίας», όπως τον κατανοείτε εσείς, η ίδρυση θορυβωδών σχολείων, το διασπαστικό καταφύγιο κυνηγημένων και φτωχών και η αποθήκευση φονικών όπλων μέσα στα μοναστήρια;

- Ο σύγχρονος γέροντας Πορφύριος πώς ακριβώς ζούσε «τον μοναχισμό της ορθόδοξης παράδοσης και της ησυχίας», όπως τον εννοείτε εσείς, στο κέντρο των Αθηνών, στην πλατεία Ομονοίας;

- Καταλαβαίνετε λοιπόν ότι η ησυχία και το νόημα του μοναχισμού εξαρτάται κυρίως από το εάν και κατά πόσο μετέχει κανείς στην ορθόδοξη πνευματικότητα. Δεν νομίζω να γνωρίζετε τόσο καλά τους Πατέρες της Ιεράς Μονής ώστε να μην τους δίνετε πιστοποιητικά μοναχικής γνησιότητας.

Β) Το ότι η «προβολή του έργου και η διαρκής σχέση με τον κόσμο ανοίγει πόρτες στην κενοδοξία» είναι απόλυτα σωστό, κύριε Βαμβίνη, αλλά δεν αποτελεί κίνδυνο μόνο για τους μοναχούς, αλλά και για εσάς και για μένα. Ξέρετε πόση κενοδοξία εισπράττει κανείς βλέποντας πόσα βιβλία έχει γράψει και έχοντας εισπράξει επαινετικά σχόλια για αυτά; Μην πάει το μυαλό σας αλλού. Για τον εαυτό μου μιλάω που την ώρα που γράφω αυτή την επιστολή έχω δίπλα μου ένα βιβλίο που εξέδωσα και θέλω να γράψω κι άλλο.

Άραγε, οι μητροπολίτες που αποτελούν την Ιερά Σύνοδο δεν κινδυνεύουν από την κενοδοξία; Εάν κάποιοι είναι κενόδοξοι, τι επίπτωση έχει αυτό στις αποφάσεις της; Μήπως ακόμη να ρίχνατε μια ματιά στο Γεροντικό για να διαβάσετε για αρκετούς κενόδοξους μοναχούς στα βάθη της ερήμου και για αγίους ανθρώπους (κληρικούς και λαϊκούς) που εργάζονταν στον κόσμο; Δεν είναι μόνο «η πολιτεία του μοναχού ασυμβίβαστη με την αυτοπροβολή», αλλά και η δική μας. Η αλήθεια είναι ότι το κείμενό σας έχει ωραίες πνευματικές συμβουλές. Όχι όμως μόνο για τους άλλους.

Και θα ήθελα κάποια στιγμή να μου απαντήσετε και σε ένα ερώτημα που με βασανίζει. Οι μητροπολίτες δεν είναι και μοναχοί; Μήπως να ρίχνατε μια ματιά στους ιερούς κανόνες της Εκκλησίας και σε όσα έχουν θεσπίσει οι άγιοι Πατέρες για τον τρόπο εκλογής και για τη βιωτή των μητροπολιτών;

Γ) Μας λέτε ότι «παρατηρείται μία επιδίωξη δημιουργίας φαραωνικών κτισμάτων και επιβλητικών κτιρίων, που είναι επιζήμια όχι μόνο για τους μοναχούς, αλλά και για όλους τους κληρικούς, οποιουδήποτε βαθμού. Τα κριτήρια για το αν τα έργα είναι εκκλησιαστικά ή φαραωνικά τα έχουν θέσει οι άγιοι Πατέρες και τα ερμηνεύει η Εκκλησία», αλλά δεν μας τα λέτε ποια είναι αυτά τα κριτήρια για να τα μάθουμε και εμείς οι μη γνωρίζοντες. Και ερωτώ: Μήπως αναφέρεστε στους ναούς του Αγίου Νεκταρίου στην Αίγινα, του Αγίου Παντελεήμονα στην Αθήνα και του Αγίου Γερασίμου στην Κεφαλονιά, που είναι όντως τεράστιοι; Τα μητροπολιτικά μέγαρα εμπίπτουν στην κατηγορία των φαραωνικών κτισμάτων; Προφανώς, θα μάθατε ότι δεν θα πληρωθεί και κανείς φόρος για αυτά τα κτίρια σαν κι αυτόν που θα πληρώσουμε εσείς κι εγώ για κάθε ένα τετραγωνικό του σπιτιού μας.

Δ) Μας λέτε ότι «γενικότερα παρατηρείται μια νοοτροπία αμφισβήτησης των λόγων και των αποφάσεων που προέρχονται από την Εκκλησία και ειδικότερα από την Ιερά Σύνοδο. Υποβαθμίζεται ο ρόλος της και χαρακτηρίζονται οι αποφάσεις της ως αποτέλεσμα μυστικών διαβουλεύσεων μεταξύ ομάδων Ιεραρχών που κάνουν συμφωνίες και ανταλλαγές». Σας παραπέμπω σε συνεντεύξεις μητροπολιτών οι οποίοι παραδέχονται όλα τα παραπάνω και λένε και περισσότερα. Κι όχι μόνο αυτό. Αλλά αναφέρονται και στη λεγόμενη εκκλησιαστική δικαιοσύνη. Τι περισσότερο να γράψω εγώ; Ιδιαιτέρως αναφέρω τα λόγια του νυν Αρχιεπισκόπου Αθηνών επί λέξει: «Επί 40 χρόνια ζούμε στον τραγικό απολογισμό τέτοιων επιλογών και είδαμε την εμπιστοσύνη των πιστών μας να κλονίζεται. Κλονίζεται από τις ίντριγκες και τις μεθοδεύσεις μας. Τα υποστηριζόμενα εκ μέρους μας ότι δήθεν το Άγιον Πνεύμα λειτουργεί μέσα από αυτούς τους τρόπους είναι λόγια αποενοχοποίησης» («Ορθόδοξος Τύπος», 1-11-2002). Και αλλού, προς τον Αρχιεπίσκοπο Χριστόδουλο: «Οι οποίοι (Αρχιερείς), πλην ελαχίστων εξαιρέσεων, προτίμησαν την προσβολή της δικαιοσύνης και την περιφρόνησιν της αληθείας.... Πως μπορούν Αρχιερείς να αναπαύονται τώρα και χωρίς τύψεις να ποιμαίνουν χριστιανούς πολίτες και να προσεδρεύουν στο θυσιαστήριον του Ιησού Χριστού...; Στην Ιεραρχία δυστυχώς συνεχίζουν να υπάρχουν Ιεράρχες που προδίδουν την ιερή αποστολή τους υπηρετώντας ανθρώπινες σκοπιμότητες». («Ορθόδοξος Τύπος» 25-6-2004). Αυτά έλεγε τότε ο νυν Αρχιεπίσκοπος. Τι λέτε τώρα εσείς, κ. Βαμβίνη;

Χαρακτηρίζετε την τάση αμφισβήτησης ως «μια προτεσταντική νοοτροπία». Από την άλλη πλευρά, φαντάζομαι πως συμφωνείτε ότι η απόδοση του αλαθήτου στους επισκόπους είναι η επισφράγιση της παπικής νοοτροπίας και του άκρατου δεσποτισμού. Μου κάνει εντύπωση το γεγονός ότι δεν έχετε ούτε μια αναφορά στο λαό του Θεού, όταν αναφέρεστε στην Εκκλησία. Είμαι σίγουρος ότι γνωρίζετε πως ο λαός είναι ο θεματοφύλακας της αλήθειας στην Εκκλησία. Κάθε κριτική, αντίρρηση και διαφωνία εκ μέρους του λαού, των μοναχών και των κληρικών είναι οπωσδήποτε υποτίμηση του συνοδικού θεσμού και προτεσταντικού τύπου αντίδραση; Ρίξτε μια ματιά στην εκκλησιαστική ιστορία για να δείτε πώς αποφάσεις συνόδων και επισκόπων πήγαν στο καλάθι των αχρήστων επειδή ο πιστός λαός σωστά και ορθόδοξα αντέδρασε σε αυτές.

Ε) Επικαλείστε την εκφώνηση από τη Θεία Λειτουργία: «ν πρώτοις μνήσθητι, Κύριε, το ρχιεπισκόπου μν... ν χάρισαι τας γίαις σου κκλησίαις ν ερήν, σον, ντιμον, γι μακροημερεύοντα κα ρθοτομοντα τν λόγον τς σς ληθείας.» Το νόημα του κειμένου σας είναι ότι ο επίσκοπος είναι εξ ορισμού έντιμος και ορθοτόμος της αλήθειας. Όχι, κύριε Βαμβίνη. Όπως δεν είναι και εξ ορισμού υγιής. Ένας φιλόλογος θα σας έλεγε ότι το «ορθοτομούντα» είναι τελική μετοχή που συνδέεται με το ρήμα «χάρισαι». Το νόημα της εκφώνησης είναι η προσευχή του λαού να παρέχει ο Κύριος τη χάρη Του στον επίσκοπό του ώστε αυτός να είναι έντιμος και να ορθοτομεί το λόγο της αλήθειας. Δυστυχώς, κύριε Βαμβίνη, στη διάρκεια της εκκλησιαστικής ζωής, κάποιοι επίσκοποι κατέληξαν αιρετικοί, καταχραστές και ματαιόδοξοι. Κι αυτό συνέβη γιατί η χάρη του Θεού δεν ενεργεί μαγικά, αλλά απαιτείται η προαίρεση και η ενεργή αποδοχή μας.

Εσείς θεωρείτε ότι η Ιερά Σύνοδος εξ ορισμού είναι «αυτή που ορθοτομεί το λόγο της αληθείας». Απορώ μόνο για ποιο λόγο κάποιες σύνοδοι επισκόπων στο παρελθόν χαρακτηρίστηκαν ληστρικές και αιρετικές. Θα ήθελα επίσης να μου πείτε πώς αντιμετωπίζονται ακόμη και σήμερα οι αποφάσεις της Ιεράς Συνόδου κατά τη διάρκεια της επταετούς δικτατορίας (1967-1974).

Στ) Θεωρείτε αυτονόητο ότι «στην περίπτωση της Ι. Μ. Μεταμορφώσεως η ορθοτόμηση αυτή και η αποκατάσταση της αλήθειας» ανήκει στην Ιερά Σύνοδο και ότι «έχει επιχειρηθεί ουκ ολίγες φορές, αλλά το αλάθητο της Ι. Μονής είναι πάνω από κάθε Σύνοδο, κάθε Αρχιεπίσκοπο και κάθε Ιεράρχη». Προφανώς, για εσάς κάθε προσπάθεια για απολογία και για παρουσίαση της άλλης πλευράς είναι αποβλητέα και καταδικαστέα και χαρακτηρίζεται ειρωνικά ως «αλάθητο». Έχετε κάθε δικαίωμα να υποστηρίζετε την άποψή σας. Εύχομαι μόνο να μην αδικηθείτε στη ζωή σας από την «εκκλησιαστική δικαιοσύνη», όπως προφανώς κάποιοι από τους αναγνώστες αυτής της επιστολής. Σε κάθε περίπτωση, η τελική δικαίωση όλων μας έχει εσχατολογικό χαρακτήρα. Προσωπικά, τρέμω στην πιθανότητα να μου πει ο Κριτής του κόσμου ότι αδίκησα και διαστρέβλωσα.

Έρρωσθε.

Παναγιώτης Ασημακόπουλος

Θεολόγος καθηγητής, M. Phil.

Πτυχιούχος Ψυχολογίας

Σχόλια

  1. Δε θα μπω στις λεπτομέρειες, δεν γνωρίζω εξάλλου τι έγραψε ο Βαμβίνης! Γνωρίζω ωστόσο και το μοναστήρι αλλά και το μητροπολίτη (το μοναστήρι προσωπικά το μητροπολίτη όχι). Έχω λοιπόν να πω πως καλό είναι να μη βιαζόμαστε να σχολιάσουμε ειδικά άμα δε γνωρίζουμε πράγματα. Θα τολμήσω να πω πως το μοναστήρι έχει εξαιρετικές ψυχές που κανουν όμως ένα λάθος. Ξεφεύγουν από τη συγκεκριμένη εκκλησιαστική τάξη για χρόνια με ευθύνη ασφαλώς όσω ηγούνται κει. Υπάρχουν κι άτομα που διαχώρισαν τη θέση τους. Κρίμα να συμβαίνουν δυσάρεστα στον εκκλησιαστικό χώρο, τον τόσο πολύπαθο. Θα θεωρήσω πως ο μητροπολίτης έχει δίκιο κι όχι το μοναστήρι. Για πολλούς λόγους που δεν είναι της παρούσης. Ψάξτε λίγο τα πράγματα. Μπορεί ο συντάκτης να κανε λάθος στα επιχειρήματά του δε σημαίνει όμως αυτό πως είναι και σωστό το μοναστήρι.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. "Μπορεί ο συντάκτης να κανε λάθος στα επιχειρήματά του δε σημαίνει όμως αυτό πως είναι και σωστό το μοναστήρι."

    Μα πως ειναι δυνατον το μοναστηρι να κατηγορειται με συγκεκριμενα επιχειρηματα (που ειναι λαθος οπως γραφεις) και να βγαζουμε το συμπερασμα οτι το μοναστηρι εχει λαθος?
    και ποια ειναι αυτη η συγκεκριμενη εκκλησιαστικη ταξη απο την οποια ξεφευγουν και πρεπει να τους παρουμε το κεφαλι?? (εκκλησιαστικα και νομικα τους το παιρνουμε...)

    Αγγελος

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Άκου, αγαπητέ μου, Άγγελε.
    Είθισται στην εκκλησία οι μονές να υπάγονται διοικητικά στον κάθε τοπικό επίσκοπο. Αυτό σημαίνει πως δίνουν λογαριασμό για όλα! Μα για όλα. Οικονομικά, πνευματικά, ζητάν άδεια για διάφορα ζητήματα. Από αυτά εξαιρούνται τα ησυχαστήρια. Για την ώρα τουλάχιστον.
    Το συγκεκριμένο μοναστήρι έχει καλά παιδιά ως μοναχούς. Το γνωρίζω και γνωρίζω κι αρκετούς από κει. Όταν λέω καλά παιδιά εννοώ ως προς την ποιότητά τους. Τα βαθύτερα του είναι τους τα αγνοώ και δεν θα μιλήσω γι αυτά. Συστηματικά οι υπεύθυνοι της μονής, για λόγους που αυτοί γνωρίζουν, αποφάσισαν να αυτονομηθούν ως προς τα παραπάνω. Πέρασαν από κει πολλοί επίσκοποι αλλά με κανένα δε συνεργάστηκαν καλά και με όλους ήρθαν σε τριβές. Δυστυχώς. Με τον συγκεκριμένο επίσκοπο, που δεν τον γνωρίζω προσωπικά, ξεκίνησαν θετικά αλλά τα πράγματα φτάσανε σε αυτό το σημείο. Ο απλός λαός λέει το εξής σοφό: μονός καυγάς δε γίνεται. Συμφωνώ και πιστεύω πως κι ο επίσκοπος θα έκανε τα λάθη του τα διαδικαστικά. Πλην όμως το μοναστήρι του όφειλε υπακοή. Δεν είμαι σε θέση να γνωρίζω αν είσαι σε επαφή με άτομα από κει. Προσωπικά ζω μακριά από χρόνια αλλά είμαι σε θέση να γνωρίζω. Λυπάμαι για όσα γίναν κι εύχομαι να έρθουν σε μετάνοια. Μόνο, από όσο γνωρίζω, ένας μοναχός διαχώρισε τη θέση του και ακολουθεί το δρόμο της υπακοής μετά από χρόνια παρουσίας στο μοναστήρι. Τα πράγματα δεν είναι απλά κι εύχομαι να δείξει ο Θεός και να φωτίσει να επανέλθουν σε κοινωνία με την εκκλησία. Γιατί αν σε επιτίμιο παραβούν, δίκαια ή άδικα δοσμένο, τον κανόνα που τους επιβλήθηκε αντιλαμβάνεσαι ποιός έχει το λάθος.
    Δεν θα ήθελα να επανέλθω. Σου επαναλαμβάνω πως εύχομαι να φωτίσει ο Θεός και να δώσει λύσεις προς την κατεύθυνση της σωτηρίας των ψυχών των ανθρώπων.
    Όσο για τα λάθος επιχειρήματα...αναφερόμουν στο συντάκτη που μπορεί να αγνοεί πράγματα κι όχι στα τεκταινόμενα κει κάτω. Αν δεν τα ξέρεις μην παίρνεις θέση. Καμία!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Ανώνυμε 8:40 μ.μ., προσπαθώ ως συντάκτης του άρθρου να σου απαντήσω αλλά ομολογώ ότι σκοντάφτω πάνω σε ασάφειες και γενικόλογα. Παρόλα αυτά, θα ήθελα ειλικρινά να γνώριζα ποια πράγματα μπορεί να αγνοώ.
    Το κείμενο δεν αποσκοπεί στο να δοθεί λύση στο θέμα που όπως σωστά επισημαίνεις είναι δύσκολο, αλλά να προσφέρει μια θεολογική βάση προβληματισμού. Κυρίως ως απάντηση σε ένα άρθρο προκατειλημμένο.
    Γράφεις "πως κι ο επίσκοπος θα έκανε τα λάθη του τα διαδικαστικά. Πλην όμως το μοναστήρι του όφειλε υπακοή" και μιλάς για μετάνοια από τους μοναχούς. Σε ρωτώ λοιπόν, εάν όντως ο επίσκοπος έκανε τα λάθη του, δεν οφείλει και ο ίδιος μετάνοια; Εάν όχι, σε ποια θεολογική βάση στηρίζεις κάτι τέτοιο;
    "Αν σε επιτίμιο παραβούν, δίκαια ή άδικα δοσμένο, τον κανόνα που τους επιβλήθηκε" ποιος έχει το λάθος εάν το επιτίμιο είναι άδικα δοσμένο;
    Για μένα το θέμα είναι βαθύτερο και δεν έχει μόνο τοπικό χαρακτήρα, αλλά κυρίως θεολογικό.
    Η υπακοή, η μετάνοια και η υπομονή είναι αρετές που οφείλουμε να επιδιώκουμε όλοι από τον απλό πιστό έως τον Οικουμενικό Πατριάρχη. Το μόνο που δεν επιτρέπεται να γίνονται είναι η κολυμβήθρα του Σιλωάμ για διοικητικές ατασθαλίες και θεολογικές παραβάσεις από όποιον κι αν προέρχονται, κληρικό ή λαϊκό, μοναχό ή επίσκοπο.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Αγαπητέ μου, ως πρόσωπο δε με αφορά ιδιαίτερα το θέμα. Μετάνοια οφείλουμε όλοι!! Για πολλά ζητήματα κι είναι υποχρέωση του κάθε χριστιανού όποια θέση κι αν κατέχει να αναγνωρίζει τα λάθη του. Αυτό είναι σαφές. Δε χωρά επ αυτού αμφισβήτηση. Να σου πω ένα λάθος, κατ εμέ φυσικά, του τοπικού επισκόπου. Πριν χρόνια σε ομιλία δημόσια κατακεραύνωσε κι ήταν απαξιωτικός για τους μοναχούς!! Αυτό φυσικά δεν βοήθησε στην συμφιλίωση. Αν μετανόησε γι αυτό, αν το βρήκε λάθος σε βάθος χρόνου, δεν είμαι σε θέση να το γνωρίζω. Αφορά εξάλλου τον ίδιο κι όχι εμένα. Γνωρίζω όμως και γνωρίζεις πως ο κάθε ένας οφείλει να υπακούει στην προισταμένη του αρχή. Εγώ στην υπηρεσία μου, κι εσύ κι όλοι. Απειθείς μία φορά, δύο φορές κάποια στιγμή έρχεται η κύρωση. Τις ποινές τις επέβαλε η σύνοδος! Τι λές δεν είναι υποχρεωμένοι να υπακούσουν; Η υπακοή είναι κυρίαρχη έννοια μέσα στην εκκλησία! Μην το αμφισβητούμε κι αυτό. Στην προκειμένη περίπτωση το θέμα έχει ξεφύγει από χρόνια προς διάφορες κατευθύνσεις. Δεν θέλω να μπω ξανά στη συζήτηση αυτή. Όμως για μένα ανοίγουν πάρα πολλά θεολογικά ζητήματα μέσα από όλο αυτό.
    Ένα είναι οι γέροντες που ηγούνται κι ηγουμενεύουν και καθοδηγούν ψυχές κι ένα άλλο τι εκκλησία έχουμε σήμερα και ποια θα έπρεπε να είναι( τι επιδράσεις έχει δεχτεί κι αν είναι εκκλησία πραγματική ή πολλές φορές πίσω από ράσα κρύβονται άλλου είδους επιδιώξεις. Μην ξεχνάμε το εμπαθές του ανθρώπου γενικά).
    Επειδή όμως όλα αυτά τα θέματα δεν είναι απλά και δεν εξαντλούνται σε διαλόγους ηλεκτρονικούς και κυρίως με άτομα που δεν γνωρίζονται καθόλου, θα προτιμούσα να μην επανέλθω.
    Η προσωπική μου άποψη είναι ξεκάθαρη. Από κει και πέρα εύχομαι το καλύτερο για όλους και χαίρομαι που δεν είμαι στη δυσάρεστη θέση της μιας ή της άλλης πλευράς.
    Το τέλειο δεν υπάρχει, η καλή διάθεση είναι αυτή που κάνει τη διαφορά θετικά ή αρνητικά. Εδώ δεν ξέρω αν υπήρξε αυτή η καλή διάθεση ή αν υπήρξε ένας πόλεμος εξουσίας. Τυχαίο όμως δεν είναι καθόλου που το μοναστήρι ΠΑΝΤΑ είχε προβλήματα με τον κάθε επίσκοπο.
    Καλό απόγευμα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Μπορώ λοιπον να πληροφορηθώ τι προβληματα ειχε με τον Δαμασκηνό και τον Νικόδημο?
    αδελφε μπλεκεις την υπακοη με την υποταγη η οποία δεν συνάδει με την ορθόδοξη παράδοση μας.Μπορώ λοιπον να πληροφορηθω γιατι πριν μερικα χρονια οταν ο Οικουμενικός πατριαρχης επεχειρησε να εμπλακει στα εσωτερικα του Αγιου Ορους σηκωθηκε μπαϊρακι απο τους εκει μοναχους και εγινε ο κακος χαμος, αναγκαζοντας τον να υπαναχωρησει?
    θεωρεις οτι ο,τιδηποτε γινεται σε ενα μοναστηρι πρεπει να εχει εγκριση απο τον επισκοπο?αγνοεις την εννοια του αυτοδιοικητου των μοναστηριων. Ο επισκοπος ΔΕΝ ειναι προϊστάμενος όπως το εννοείς και οπως νομιζει ο περισσοτερος κοσμος. Και σε μενα που ειμαι λαϊκος ο επισκοπος ειναι πνευματικος πατερας και οφειλω υπακοη. σε τι ομως? στα οικονομικα μου? στο τι θα ψηφισω? στο επαγγελμα που θα κανω? Οπως βλεπεις χρησιμοποιωντας την υπακοη ως υποταγη μπορει να υπαρχουν εξαιρετικα επικινδυνες παρεμβασεις. Αλλά και υποταγη να οφειλεις, θα εκανες ποτε κατι παρανομο αν στο ζητουσε η υπηρεσια σου, ακομη και αν ησουν σιγουρος οτι τελικα τα παντα θα κουκουλωνονταν?
    Στη συγκεκριμενη περιπτωση για να βγουν ασφαλη συμπερασματα καλο ειναι να καθισει κανεις συγκεκριμενα και να δει σε τι ακριβως θεματα ζητηθηκε "υπακοη" απο τη αρχη των προβληματων..και τοτε να ξαναμιλησουμε. η αοριστολογια δεν βοηθα.

    Αγγελος

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Δημοσίευση σχολίου

Δημοφιλείς αναρτήσεις από αυτό το ιστολόγιο

Έμμηνος ρύση και Θεία Κοινωνία

Να κάνω από την αρχή τρεις διευκρινίσεις: α) Το παρόν είναι άρθρο. Δεν διεκδικεί δάφνες ενδελεχούς θεολογικής μελέτης ή διδακτορικής διατριβής. β) Δεν υποκαθιστά ή υποσκελίζει σωματικούς και ψυχολογικούς παράγοντες που λαμβάνει υπόψη της κάθε γυναίκα, αλλά ούτε και την πνευματική καθοδήγηση από τον πνευματικό πατέρα, που (προφανώς) σταθμίζει και άλλα ζητήματα. (Βέβαια, είναι μεγάλη η συζήτηση για τις αρμοδιότητες και τα όρια των πνευματικών στο ζήτημα της Θείας Κοινωνίας των πνευματικών τους τέκνων…). γ) Αναφέρεται μόνο στο αν υπάρχουν ΘΕΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΠΑΓΟΡΕΥΣΕΙΣ για τη Θεία Κοινωνία ΜΟΝΟ ΚΑΙ ΜΟΝΟ για την έμμηνο ρύση. Έχω κεφαλαία όλα τα γράμματα σε κάποιες λέξεις, γιατί ο Θεός να μας φυλάει από τις παρεξηγήσεις των θρήσκων. Δεν γίνεται όμως οι «ιδιωτικές θεολογίες» του καθενός να αντικαθιστούν την ανθρωπολογία και τη θεολογία της Εκκλησίας.
Παλαιά Διαθήκη Στην Παλαιά Διαθήκη, κυρίως στο Λευιτικό και στο Δευτερονόμιο, υπάρχουν άφθονα εδάφια που αναφέρονται στην ακαθαρσία – αμαρτία τη…

Η ομιλία μου στην επέτειο της 28ης Οκτωβρίου 1940 (2013)

Έχουμε συνηθίσει να δίνουμε στις εθνικές επετείους είτε μυθικά στοιχεία είτε χαρακτηριστικά μνημοσύνου. Γι’ αυτό ίσως και δεν μας αγγίζουν αρκετά. Οι μεγάλοι δεν διδάσκονται από αυτές και οι νεότεροι δεν ενδιαφέρονται. Σχεδόν όλοι οι νέοι αδιαφορούν για τους μύθους και τα πεθαμένα πράγματα και αρκετοί αντιμετωπίζουμε τις επετείους ως πέρα από εμάς, έξω από τη ζωή μας. Ίσως ως ευκαιρία ξεκούρασης και εκδρομής ή έστω ως ευκαιρία για μια ημέρα εθνικής ανάτασης. Αλλά ως εκεί. Τίποτε παραπέρα. Και κάπως έτσι, κάπου εκεί γεννιέται ο εθνικισμός από τη μια πλευρά και ο εθνομηδενισμός από την άλλη. Αποτέλεσμα και οι δυο της έλλειψης παιδείας και της ιστορικής συναίσθησης. Η σημερινή επέτειος της 28ης Οκτωβρίου δεν είναι μνημόσυνο. Ακόμη κι αν κάποιοι από τους πρωταγωνιστές των γεγονότων έχουν πεθάνει είτε στο πεδίο της μάχης είτε στη διάρκεια των χρόνων έως σήμερα, οι αξίες και τα ιδανικά που υπηρέτησαν ζουν ακόμη. Και θα ζουν, όσο υπάρχουν άνθρωποι με παιδεία και ήθος. Εξάλλου, αν ζούσαν οι αγ…

Απασφάλιση θεολόγου…

Γειά σας. Είμαι ο Παναγιώτης Ασημακόπουλος, θεολόγος καθηγητής στο Λύκειο Γαζίου στο Ηράκλειο της Κρήτης. Είμαι 41 ετών, παντρεμένος με μια πραγματική ηρωίδα και έχουμε τρία παιδιά. Δεν είμαι χορτοφάγος, ούτε vegan. Δηλώνω χριστιανός αναρχικός, απεχθάνομαι τη βία και δεν έχω κατοικίδιο. Από μουσική ακούω τα πάντα (εκτός από hiphop), αλλά κυρίως τα ξένα που παίζουν στα club, βυζαντινή μουσική και καψουροτράγουδα. Δεν πίνω αλκοόλ, δεν καπνίζω και κοιμάμαι από τις 11 το βράδυ. Δεν ανήκω στο θεολογικό σύνδεσμο Καιρός, δεν εκπροσωπώ κανέναν, δεν λιβανίζω κανέναν και ένα από τα αγαπημένα μου φαγητά είναι οι μπάμιες. Άνετα θα με χαρακτήριζε κανείς τουλάχιστον ανισόρροπο. Γι’ αυτό το λόγο από εδώ και κάτω διαβάζετε με δική σας ευθύνη… Νέα προγράμματα σπουδών στα Θρησκευτικά. Μπουρλότοοοο!!! Εδώ και πέντε χρόνια γράφονται, δοκιμάζονται, διορθώνονται και, από το Σεπτέμβρη που μας πέρασε, εφαρμόζονται. Με πολλά προβλήματα και δυσκολίες, καθώς η πολιτική ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας ήθελε να κάνει…

Η θλιβερή εικόνα των μαθητών της Γ΄ Λυκείου

Την ώρα που γράφω αυτές τις αράδες, έχω αρκετό θυμό και θλίψη. Θα γράψω όμως αυτά ακριβώς που νιώθω. Χαιρετάς τους μαθητές σου που τελειώνουν τη Β΄ Λυκείου με την ευχή «Καλό καλοκαίρι» και το Σεπτέμβρη που τους ξαναβλέπεις, κάτι έχει χειμωνιάσει. Οι περισσότεροι μαθητές - αυτοί που ονομάζονται συνειδητοποιημένοι - έχουν το παγωμένο χαμόγελο της αμηχανίας, όταν τους ρωτήσεις πώς πέρασαν το καλοκαίρι τους. Με το θολό βλέμμα προσηλωμένο στις ημέρες του Μάη που θα κρίνουν τον κόσμο (τους). Κάποιοι έχουν ήδη μετρήσει πόσος καιρός (σε μήνες, εβδομάδες, ακόμη και ημέρες) απομένει μέχρι τότε. Στους δικούς μου τελειόφοιτους μαθητές προτείνω να θυμηθούν πώς άρχισαν το σχολικό τους ταξίδι. Να κάνουν και μια βόλτα στο παλιό τους νηπιαγωγείο. Χαρούμενα, ζωηρά παιδάκια με όρεξη για παιγνίδι και ανακαλύψεις. Πώς τελειώνουν; Κουρασμένοι, αγανακτισμένοι, αγχωμένοι και με το «άντε να τελειώνουμε για να αρχίσουμε να ζούμε». Πότε ήταν η τελευταία φορά που χάρηκαν τη μάθηση; Πότε ήταν η τελευταία φορά που ε…

Μεταξύ θεολόγων ειλικρίνεια…

Τα Θρησκευτικά αλλάζουν. Νέα Προγράμματα Σπουδών. Τα πρώτα μάλιστα σε σχέση με όλα τα άλλα μαθήματα. Αντιδράσεις, ενθουσιασμοί, μουδιάσματα. Άλλοι "εις το πυρ το εξώτερον", άλλοι "ναι μεν, αλλά", άλλοι "επιτέλους". Μεταξύ θεολόγων ειλικρίνεια; Σίγουρα; Πάμε… - Όλο αυτό το χρονικό διάστημα δεν σταθήκαμε όλοι στο ύψος και στην ουσία της αποστολής μας. Ουκ ολίγοι – και μάλιστα μεγαλόσχημοι και με θέσεις – επιδόθηκαν σε ένα φαύλο κύκλο καταγγελιών, διχασμού και αλληλοφαγωμάρας. Άλλοι ανακάλυπταν παντού προδοσίες των ιερών και των οσίων και άλλοι έχτιζαν τη φήμη τους ως προχώ και updated. Το κοινό τους; Δεν είχαν διαβάσει αυτό που πολεμούσαν ή που εκμεταλλεύονταν.... - Δόθηκε αφορμή και χώρος στους κάθε λογής ΓΟΧ, ιδεοληπτικούς και περιφερόμενους του διαδικτύου να εκμεταλλευτούν και να διαστρεβλώσουν την έννοια «μάθημα των Θρησκευτικών». - Θυμηδία και οίκτος μόνο μπορεί να συνοδεύει σχόλια του τύπου «το 666 επιβάλει το νέο μάθημα των Θρησκευτικών» ή «ας τελειώνουμ…

Το «δικαίωμα» των καταλήψεων

Δυστυχώς, στην καθημερινότητά μας το αυτονόητο, το νόμιμο και το λογικό αναμετράται στα ίσα με την κουτοπονηριά, την παρανομία και τη λαμογιά. Δεν χρειάζεται να μαντέψουμε ποιος νικάει. Και υπεύθυνοι δεν είναι μόνο οι πέντε δέκα νταήδες, θρασύδειλοι, βολεμένοι. Εξίσου υπεύθυνο είναι και το συντριπτικό ποσοστό των μελών μιας κοινωνίας που δεν άκουσαν, δεν είδαν, δεν κατάλαβαν. Της κοινωνίας του «τι σε νοιάζει εσένα;» και της κοινωνίας του «ωχ, αδερφέ, μη χώνεις τη μύτη σου για να μη βρεις κανένα μπελά». Σε μια τέτοια κοινωνία μεγαλώνουμε και διδάσκουμε παιδιά. Και ως έθιμο πλέον – αυτονόητο και αδιατάρακτο – κάθε φθινόπωρο στα σχολεία της δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης της χώρας υλοποιείται το «δικαίωμα» της κατάληψης. Ε, ας το πούμε ξεκάθαρα πλέον. Δεν υπάρχει τέτοιο δικαίωμα. Η κατάληψη οποιουδήποτε δημοσίου κτιρίου ή δρόμου, η απαγόρευση πρόσβασης σε δημόσια αγαθά είναι ενέργειες παράλογες, παράνομες και υποτιμητικές για μια κοινωνία που θέλει να λέγεται πολιτισμένη. Βέβαια, το μάθημα «ό…

Κύριε Υπουργέ, ελάτε να παίξουμε

Μπορεί κάποιος, διαβάζοντας μόνο τον τίτλο, να νομίσει ότι το άρθρο είναι περιπαικτικό. Όχι, όχι, καθόλου…. Εξάλλου, το παιδί και το παιγνίδι (ομόρριζα) είναι πολύ σοβαρές υποθέσεις. «Θρησκευτικά δεν διδάσκονται στα σχολεία. Η ώρα του παιδιού είναι». Δεν μπορώ να υποθέσω εάν, την ώρα που έλεγε τα παραπάνω, ο υπουργός Παιδείας κ. Ν. Φίλης είχε και τη χαρά που νιώθει κανείς, όταν ανεβάζει το αίμα του άλλου στο κεφάλι. Συγγνώμη που θα σας απογοητεύσω, κύριε Υπουργέ, αλλά πλέον έχουμε συνηθίσει. - Έχουμε συνηθίσει από προκατόχους σας ότι όποιος θέλει να τραβήξει πάνω του τα φώτα της δημοσιότητας, λέει και μια περισπούδαστη κοτσάνα για τα Θρησκευτικά. - Έχουμε συνηθίσει ότι όποιος δεν παράγει έργο, μιλάει εναντίον των Θρησκευτικών για να πείσει τα απανταχού πρόβατα ότι έλυσε τα θέματα της παιδείας. - Έχουμε συνηθίσει ότι όποιος θέλει να πουλήσει δήθεν προοδευτισμό και αριστεροσύνη, υψώνει κορώνες (όχι βασιλικές…) κατά των Θρησκευτικών. Απλά αυτό που χρειάζεται στην κοινωνία μας είναι περισσότ…

Ποιοι μιλάνε (συνήθως….) για το μάθημα των Θρησκευτικών;

Το μάθημα των Θρησκευτικών ήταν ανέκαθεν στο επίκεντρο ιδεολογικών, διοικητικών και άλλων αντιπαραθέσεων. Τα τελευταία χρόνια μάλιστα αναζωπυρώθηκε το «ενδιαφέρον» για χάραξη γραμμής. Συνήθως αυτοί που μιλάνε (σε συνέδρια, βιβλία, άρθρα, στο διαδίκτυο, στο γυαλί και στη Βουλή…) σχετικά με το μάθημα είναι οι παρακάτω: Α) Καθηγητές Πανεπιστημίου: Αρκετοί από αυτούς έχουν από ελάχιστη έως καθόλου ιδέα για το τι όντα διαβιούν στη σχολική τάξη. Λάτρεις και πιστοί ακόλουθοι παιδαγωγικών θεωριών, διδακτικών αρχών και στόχων, μετά δυσκολίας ακούγονται ή διαβάζονται ύστερα από ένα δεκάλεπτο. Ευχαρίστως, παραχωρώ μια οποιαδήποτε τάξη μου για να διαπιστώσω κι εγώ πώς εφαρμόζονται όλα αυτά. Ίσως να είναι και η ετεροχρονισμένη εκδίκησή μου για το διάβασμα του αλήστου μνήμης ΑΣΕΠ. Τον τελευταίο καιρό στον κλάδο τους ευδοκιμεί και ένα άλλο είδος: αυτό του «βγάζουμε τα προσωπικά μας στην πλάτη του μαθήματος»…. Β) Επίσκοποι, κληρικοί και μοναχοί: Ορισμένοι από αυτούς έχουν μια ρομαντική ιδέα για το μάθη…

Λογικά, δεν υπάρχει Θεός…

Ομολογώ ότι όταν ήμουν μαθητής Λυκείου, είχα ένα πολύ ισχυρό θεωρητικό οπλοστάσιο με επιχειρήματα και απόψεις που κατέληγαν στο ότι «λογικά, υπάρχει Θεός». Θυμάμαι ακόμη την ικανοποίηση μετά από δυναμική επιχειρηματολογία και ειδικά όταν αυτή κατέληγε στην κατατρόπωση του αμφισβητία ή (ακόμη καλύτερα) του εχθρού της πίστης. Κόκκινο πανί η αντιπαράθεση με άτομα του συνδρόμου «Iamanatheist, debateme». Τώρα που έχω ήδη ισοφαρίσει τα έτη αποφοίτησης με την ηλικία αποφοίτησης, καταλήγω στο συμπέρασμα ότι «λογικά, δεν υπάρχει Θεός». - Πώς είναι δυνατόν ένας Θεός παντοκράτορας να μην κάνει τίποτε για τόσα φτωχά και άρρωστα παιδάκια, για τόσες εξαθλιωμένες οικογένειες; - Πώς είναι δυνατόν ένας Θεός παντογνώστης να μην δίνει λίγη σοφία σε γιατρούς και επιστήμονες ώστε να ανακαλύψουν το φάρμακο για τον καρκίνο; - Πώς είναι δυνατόν ένας Θεός πανάγαθος να αφήνει μόνο και αβοήθητο τον Υιό Του να χλευάζεται, να σταυρώνεται και να πεθαίνει από κάποιους αχάριστους ευεργετηθέντες; - Πώς είναι δυνατόν ένας …

Γιορτές και αργίες στο ελληνικό σχολείο

- «Τι ώρα τελειώνει η γιορτή;» - «Πόσες απουσίες θα πάρουμε;» Σε αυτά τα δύο απλά και αδιαλείπτως επαναλαμβανόμενα ερωτήματα φανερώνεται η κατάντια αυτού που στην εκπαιδευτική γλώσσα λέμε «σχολική εορτή». Μη βιαστείς, φίλε αναγνώστη, να σκεφτείς «υπάρχουν και εξαιρέσεις», γιατί και δίκιο έχεις αλλά και πίσω από αυτή τη λεκτική κολυμβήθρα του Σιλωάμ μάταια προσπαθούμε να κρύψουμε τη γύμνια του βασιλιά. Για πάμε σε μερικά ενοχλητικά ερωτηματάκια… - Πόσοι συνάδελφοι δεν βρίσκουν ως ωραία ευκαιρία τον «χαμένο» χρόνο της σχολικής εορτής για να περάσουν απουσίες, να διεκπεραιώσουν γραφειοκρατικές διαδικασίες, να πιουν ένα καφέ με την ησυχία τους, βρε αδερφέ; - Πόσες φορές δεν στοιβάζουμε με το ζόρι, με φωνές και απειλές απρόθυμους και υπεράριθμους μαθητές σε χώρους ακατάλληλους (π.χ. με κακό φωτισμό και άθλια ακουστική) για να παρακολουθήσουν μια σχολική εορτή; - Πόσες φορές δεν έχουμε όλοι μας σκυλοβαρεθεί σε σχολικές εορτές μακρόσυρτες, κοινότοπες, άνευρες και μονότονες; - Πόσες φορές ακόμη θα …